Mikro-guma Sklep POWER Rubber · Poradnik
Mikroguma — co to jest i z czego się ją robi?
Mikroguma co to jest? To spieniona guma techniczna — kauczuk EPDM, NBR, CR lub SBR, w którym podczas wulkanizacji powstają miliony drobnych, zamkniętych pęcherzyków gazu. Dzięki temu płyta mikrogumy EPDM waży typowo ok. 130 kg/m³, czyli kilka razy mniej niż guma lita, jest miękka (6–7 ShA), uszczelnia przy małym docisku, nie chłonie wody i tłumi drgania.
W praktyce tę samą grupę materiałów nazywa się różnie: guma gąbczasta, guma porowata, guma mikroporowata albo guma komórkowa. W tym artykule wyjaśniamy, czym się różnią te nazwy, jak powstaje mikroguma, jakie są jej odmiany i kiedy lepiej wybrać inny materiał.
Czym jest guma komórkowa i czym różni się od gumy litej?
Guma komórkowa to elastomer, którego objętość w większości wypełnia gaz zamknięty w pęcherzykach (komórkach), a nie sama guma. Guma lita ma gęstość typowo 1200–1500 kg/m³ i twardość 40–90 ShA; mikroguma EPDM — ok. 130 kg/m³ i 6–7 ShA. Ta różnica decyduje o tym, że mikroguma łatwo się ściska i wraca do kształtu.
Odpowiadając krótko na pytanie „guma komórkowa co to”: to po prostu fachowa nazwa tego samego materiału, który na hali i w sklepach nazywa się mikrogumą. Cienkie ścianki komórek uginają się pod naciskiem, a gaz w środku działa jak miniaturowa sprężyna. Dlatego uszczelka z mikrogumy dopasowuje się do nierówności drzwi czy pokrywy, a podkładka pod urządzenie przejmuje część drgań.
| Cecha (typowo) | Mikroguma (np. EPDM) | Guma lita (np. EPDM) | Pianka PE / EVA | Pianka PU |
|---|---|---|---|---|
| Struktura | komórki zamknięte | pełna, bez porów | komórki zamknięte | komórki otwarte |
| Gęstość | 105–200 kg/m³ (SBR ok. 800) | 1200–1500 kg/m³ | 20–200 kg/m³ | 15–60 kg/m³ |
| Chłonięcie wody | praktycznie brak | brak | praktycznie brak | chłonie jak gąbka |
| Uszczelnianie przy małym docisku | bardzo dobre | słabe | dobre | słabe (przepuszcza powietrze i wodę) |
| Praca pod dużym naciskiem | nie | tak | nie | nie |
| Typowe zastosowanie | uszczelki drzwi, pokryw, obudów; wyciszenia | uszczelki kołnierzy, odboje | wkłady, opakowania | wypełnienia, akustyka |
Z czego robi się mikrogumę?
Mikrogumę robi się z kauczuku syntetycznego (najczęściej EPDM, NBR, CR lub SBR), do którego dodaje się napełniacze, środki sieciujące i środek porotwórczy. Środek porotwórczy rozkłada się w podwyższonej temperaturze i wydziela gaz, a kauczuk w tym samym czasie wulkanizuje — pęcherzyki zostają uwięzione w gumie na stałe.
Od rodzaju kauczuku zależą odporność i temperatura pracy płyty. Tak wygląda to w odmianach, które prowadzimy:
- EPDM — odporna na wodę, UV, ozon i mróz, pracuje typowo w zakresie −40…+100 °C; nie lubi olejów i paliw. Szczegóły na stronie mikroguma EPDM.
- NBR — odporna na oleje, smary i paliwa, twardsza (15–16 ShA), ale nie do stałej pracy na słońcu.
- CR (neopren) i mieszanki CR/EPDM, CR/NBR — dobre na warunki atmosferyczne, w wersji trudnopalnej spełniają EN 45545-2 dla kolei; więcej w opisie mikrogumy neoprenowej.
- SBR i NR/SBR — do zastosowań wewnątrz pomieszczeń: podkładki, wkładki, wyciszenia.
- Silikon spieniony — gdy temperatura przekracza +100 °C albo potrzebny jest kontakt z żywnością (na zamówienie).
Jak powstaje płyta mikrogumy — krok po kroku?
Produkcja mikrogumy przebiega w kilku etapach: od przygotowania mieszanki, przez spienianie i wulkanizację, po pocięcie bloku na płyty o grubości od 1 do 70 mm. Poniżej uproszczony opis — każdy producent mieszanki ma własne receptury i parametry procesu.
- Przygotowanie mieszanki — kauczuk miesza się z napełniaczami, plastyfikatorami, środkami sieciującymi i środkiem porotwórczym.
- Formowanie — mieszankę kształtuje się w blok, arkusz lub profil (np. sznur).
- Spienianie i wulkanizacja — w podwyższonej temperaturze środek porotwórczy wydziela gaz, a guma sieciuje; tak powstają komórki zamknięte.
- Stabilizacja — materiał „dojrzewa” i stabilizuje wymiary.
- Dzielenie na płyty — blok tnie się na arkusze o zadanej grubości (stąd gładkie, otwarte pory na powierzchni ciętej).
- Uszlachetnienie (opcjonalnie) — nanoszenie warstwy klejącej z folią ochronną, czyli mikroguma samoprzylepna.
Czy mikroguma ma komórki zamknięte, czy otwarte?
Mikroguma EPDM, NBR i CR ma przeważnie komórki zamknięte, czyli każdy pęcherzyk jest oddzielony od sąsiednich — dlatego płyta nie nasiąka wodą i uszczelnia przed kurzem oraz powietrzem. Wyjątkiem jest mikroguma SBR, która ma strukturę mieszaną (częściowo otwartą) i nadaje się głównie do wnętrz.
Na powierzchni ciętej widać otwarte, przecięte pory — to normalne. Wnętrze płyty pozostaje zamknięte, więc woda nie przenika przez całą grubość. Inaczej jest z pianką poliuretanową (PU): jej komórki są połączone, więc chłonie wodę i przepuszcza powietrze. To najczęstsza pomyłka przy wyborze „gąbki” na uszczelkę zewnętrzną.
Do czego stosuje się gumę mikroporowatą?
Guma mikroporowata sprawdza się wszędzie tam, gdzie trzeba uszczelnić, wyciszyć lub zamortyzować przy małym nacisku: w drzwiach szaf elektrycznych, pokrywach obudów, kontenerach, wentylacji, pojazdach i taborze kolejowym. Lekkość i miękkość pozwalają zamknąć szczelinę bez dużej siły na zawiasach i zamkach.
Typowe zastosowania w przemyśle:
- uszczelki drzwi i pokryw szaf sterowniczych, rozdzielnic, obudów maszyn i lamp,
- uszczelnienia klap, włazów i drzwi w przyczepach, kontenerach i zabudowach pojazdów,
- wyciszenia obudów, paneli i kabin, podkładki tłumiące pod urządzenia chłodnicze,
- uszczelnienia kanałów i central wentylacyjnych,
- wypełnienia szczelin i dylatacji.
Pełniejszy przegląd branż znajdą Państwo w dziale zastosowania mikrogumy.
Najczęstsze błędy
Najwięcej kłopotów sprawia dobór mikrogumy do warunków, których nie wytrzyma: olej przy EPDM, słońce przy NBR albo duży nacisk śrub, którego żadna guma komórkowa nie przeniesie. Poniżej lista sytuacji, które warto sprawdzić przed zamówieniem.
- EPDM w kontakcie z olejem — płyta pęcznieje i traci kształt; przy olejach lepsza jest odmiana NBR lub CR/NBR.
- Mikroguma pod kołnierzem z ciśnieniem medium — komórki zostaną zgniecione; tu potrzebna jest guma lita.
- SBR na zewnątrz — struktura mieszana i mniejsza odporność na UV skracają żywotność.
- Za cienka płyta — uszczelka nie dotyka obu powierzchni; grubość dobiera się do szczeliny (więcej w artykule jaka grubość mikrogumy na uszczelkę).
- Pianka PU zamiast mikrogumy — otwarte komórki przepuszczają wodę.
Kiedy zlecić to nam, a kiedy nie
Mikrogumę warto zamówić u nas, gdy potrzebują Państwo arkuszy EPDM, NBR, CR lub SBR w konkretnej grubości albo gotowych detali wyciętych na wymiar od 1 sztuki — na ploterze z nożem oscylacyjnym lub waterjecie. Pomagamy też dobrać odmianę do medium i temperatury.
Nie jesteśmy właściwym wyborem, gdy potrzebny jest profil wytłaczany o złożonym przekroju (np. uszczelka drzwiowa z kanałem) albo uszczelnienie pracujące pod dużym ciśnieniem — wtedy lepsza będzie guma lita lub gotowy profil. Gdy nie mają Państwo pewności, którą odmianę wybrać, najprościej zamówić próbki.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mikroguma i guma gąbczasta to to samo?
Tak, w praktyce to synonimy. Nazwy „mikroguma”, „guma gąbczasta”, „guma porowata” i „guma komórkowa” opisują spienioną gumę techniczną; różnice dotyczą głównie gęstości i rodzaju kauczuku.
Czy mikroguma jest wodoodporna?
Mikroguma EPDM, NBR i CR ma komórki zamknięte, więc praktycznie nie chłonie wody — w kartach NBR i CR trudnopalnej podaje się wchłanialność do 1,5%. Mikroguma SBR ma strukturę mieszaną i nie jest przeznaczona do pracy na zewnątrz.
Jaka jest twardość mikrogumy?
Typowo od 5–7 ShA dla EPDM i CR/EPDM, przez 15–16 ShA dla NBR, do 25–35 ShA dla SBR. Im niższa twardość, tym mniejsza siła potrzebna do ściśnięcia uszczelki.
W jakich grubościach jest dostępna mikroguma?
Płyty EPDM prowadzimy w grubościach od 1–1,5 mm do 70 mm, pozostałe odmiany w kilkunastu wariantach. Arkusze mają format 1 × 1 m albo 2 × 1 m; zestawienie znajdą Państwo na stronie grubości mikrogumy.
Czy mikroguma nadaje się do kontaktu z żywnością?
Standardowe płyty — nie bez potwierdzenia. Atest do kontaktu z żywnością jest dostępny dla większości materiałów na zamówienie, a przy wysokiej temperaturze stosuje się spieniony silikon. Atest dołączamy do zamówienia.
Czym różni się mikroguma od pianki EVA?
Pianka EVA to tworzywo termoplastyczne, sztywniejsze i lżejsze, używane głównie na wkłady i podkładki. Mikroguma jest elastomerem — lepiej wraca do kształtu po długim ściśnięciu, dlatego to ona służy jako uszczelka.
Autor: Zespół techniczny POWER Rubber — Technolodzy i handlowcy POWER Rubber — 10 lat produkcji wyrobów gumowych, własny waterjet (stół 4 × 2 m) i ploter CNC z nożem oscylacyjnym (1,3 × 2,6 m).
Opublikowano: · Aktualizacja: